Những khám phá mới lạ về chứng đau thần kinh sinh ba

Theo y văn thế giới, bệnh tự tử từng được các thầy thuốc Hy Lạp cổ đại như Galen và Aretaeus nhắc đến từ thế kỷ thứ nhất, đến thế kỷ thứ 11 lại được Avicenna đề cập tiếp. Ngay cả Hippocrates, người sáng lập ra nền y khoa đương đại cũng đã nhắc tới căn bệnh này trong các bài viết của mình.

Một trong những tài liệu mới nhất nói về bệnh TN đã được tìm thấy tại ngôi mộ Bishop Button, niên đại thế kỷ 13 ở Somerset, Anh. Tại ngôi mộ này người ta có thể nhìn thấy bức tranh khắc trên tường nói về nỗi khổ trên khuôn mặt của người mắc bệnh TN.

Bệnh nhân TN

Bệnh TN liên quan đến răng lợi?

Hầu hết các bệnh nhân TN mới bị mắc bệnh và trước khi chẩn đoán xác thực thường cho rằng bản thân bị đau răng giống như những gì đồn thổi hệ trọng đến ngôi mộ của thánh Bishop Button ở Somerset, thậm chí có người còn khẳng định họ bị đau răng dữ dội. bởi thế, trước nhất, họ thường đến nha sĩ để loại bỏ các răng bị đau mà họ không hề hay biết rằng họ đang bị đau tâm thần trên mặt và lan đến các đầu tận cùng của dây thần kinh trong hàm. Nhiều bệnh nhân TN không cần thiết phải nhổ răng nhưng họ lại nghĩ rằng đây là nguyên cớ gây đau, và chung cục nha sĩ lại hài lòng đề nghị của họ hoặc do chẩn đoán không đúng. Điều này thực sự là một sai trái đáng tiếc cho cả hai phía, cả bệnh nhân lẫn bác sĩ bởi nhổ răng rồi cơn đau vẫn tồn tại, chính điều này đã làm cho nhiều người phải mang răng giả khi còn rất trẻ. Đây là cảnh báo chung cho nhóm người mắc bệnh TN, rằng họ cần tư vấn và khám đầy đủ trước khi quyết định nhổ răng.

Tuy nhiên, nói TN liên tưởng đến nha khoa không hoàn toàn sai trái vì nghiên cứu đã chỉ ra rằng các vấn đề về nha khoa có thể là căn do chứ không phải gây ảnh hưởng tới tình trạng đau trên khuôn mặt của bệnh nhân TN. Chấn thương nha khoa hoặc gây mất thẩm mỹ là căn do của gần 40% các trường hợp đau dây tâm thần sinh ba. Kích thích nha khoa và ý nghĩ liên tiếp về đau răng cũng có thể làm cho bệnh TN trở thành trầm trọng, trong trường hợp này chuyên môn gọi là nỗi "ám ảnh nha khoa".

Bệnh TN có can hệ đến nha khoa.

Chẩn đoán bệnh TN chính xác cần phải làm gì?

Chẩn đoán đúng và chính xác bệnh TN không hề dễ thi bang lai xe a1 dàng và để tránh tổn thất, thiệt hại cho người bệnh, các chuyên gia khuyến cáo nên thực hành các bước sau đây: Thứ nhất, nếu bị đau răng, hãy đi khám nha sĩ. bác sĩ có thể hỏi bệnh nhân về tiền sử chứng đau dây thần kinh sinh ba, nếu có, nên dùng phương pháp chẩn đoán phân biệt (differential diagnosis) trước khi nhổ răng.

Thứ hai, nên hẹn bác sĩ thần kinh càng sớm càng tốt để hiểu rõ bệnh tình và có can thiệp kịp thời.

Thứ ba, nếu cơn đau nghiêm trọng thì nên đi khám bác sĩ, nếu bác sĩ không thuộc chuyên khoa TN thì nên cho bác sĩ biết rõ bệnh tình của bản thân (ghi rõ cụ thể ra giấy). Cũng trong thời gian này nên tham mưu chuyên gia tâm thần. Nên nhớ, thuốc giảm đau thường nhật và thuốc ngủ sẽ giúp giảm đau nhưng không phải là tối ưu. Hình thức can thiệp khẩn đầu tiên là dùng fosfenytoin IV (còn có tên khác là dilantin).

Tuy nhiên trước khi dùng bất cứ loại thuốc nào nên tư vấn kỹ thầy thuốc nhất là khi đau đớn tột đỉnh. rốt cuộc, mọi người có thể tự khám bệnh cho mình, nếu thấy có các triệu chứng dị kì nên tham vấn, khám nhiều chỗ để có kết quả xác thực trước khi dùng thuốc hoặc quản lý các cơn đau.

Điều trị căn bệnh chẳng thể chữa khỏi

TN được xem là căn bệnh không thể chữa khỏi và trong một thế kỷ trở lại đây con người đã có nhiều tiến bộ trong việc điều trị căn bệnh nan y này, nhất là khi người ta phát hiện thấy rối loạn TN hệ trọng đến thần kinh. Do là bệnh thần kinh, nên thuốc giảm đau truyền thống như NSAID và opiods không phát huy tác dụng. Thuốc chống co giật và động kinh như gabapentin và trileptal được xem là hàng phòng vệ trước hết và phát huy tác dụng tốt.

Bệnh TN chứa đựng nhiều bí ẩn nên điều trị vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn.

Nhóm thuốc này có tác dụng tới 80% cho các bệnh nhân, tuy nhiên, nhiều người cho hay họ vẫn gặp phải những tác dụng phụ và phải tăng liều mới có tác dụng. Các chọn lọc khác như dùng lamictal và baclofen để làm tăng tác dụng của thuốc chống co giật. Trong trường hợp thuốc không phát huy tác dụng, bệnh nhân TN có thể chọn lựa phẫu thuật. Phổ biến là phẫu thuật giải áp vi mạch (MVD). Thủ thuật này được Walter Dandy phát triển năm 1925 và nhanh chóng trở nên Phổ biến trong giải phẫu TN.

MVD là một giải phẫu não bao gồm việc tách rễ dây tâm thần sinh ba từ một động mạch ép làm cho dây thần kinh trở nên trầm trọng. Thủ thuật này thường thành công đối với các bệnh nhân TN tuýp 1 mà hình ảnh MRI cho thấy nén ép là thủ phạm chính gây đau. Kết quả lâu dài của MVD cũng không đồng nhất, có người tốt, có bệnh nhân lại chỉ được một thời gian. Nhóm người này cần phải qua nhiều lần giải phẫu và có thể xuất hiện suy nhược thần kinh do tác dụng phụ của phẫu thuật do mất xúc giác đau. Đối với những bệnh nhân TN tuýp 2 hoặc tình trạng khác gọi là đau mặt không tiêu biểu, MVD có thể không phát huy tác dụng.

Khắc Hùng

( Theo Listverse.com 10/2017 )